Informatika

Korrika 17

2011-04-12T07:31:00.000-07:00

Iritsi da korrika! Gaur gauez, goizaldeko 1:30 aldera, pasako da Lezotik. Ez hutsik egin!

Irakurtzen dakien abatarea

2011-04-04T00:40:00.001-07:00

Hitz edo esaldi bat ez dakizula nola ahoskatu ingelesez? Autoestimua baju xamar daukazula eta Arantxari entzun nahi diozula "gaur oso guapo/guapa zaude" bezalako esaldiak? Soluzioa azpiko lotura jarraituz topatuko duzu: irakurtzen dakien abatarea!

Idatzi nahi duzun hitz edo testua eta Arantxak (abatarearen izena) ahoskatuko du. Hizkuntza ezberdinen artean aukera egin dezakegu (euskara, katalana, gaztelera, ingelesa, frantsesa...). Baita efektu ezberdinak eman ere Arantxaren ahoskerari.

Ingeleseko edo frantseseko ikasgaietarako tresna lagungarria dudarik gabe.

Egin, egin proba! (Biraoak botatzen ere ez da txarra. Agian malaletxe pixka bat falta zaiola...)

Text-to-speech

(Eskerrik asko Jokin, tresna honen berri emateagatik)

Firefox 4

2011-04-03T23:03:00.000-07:00

Mozilla Fundazioaren nabigatzaile berria sarean da jada deskargatzeko moduan. Firefox, dakizuen bezala, web nabigatzaile librea da eta euskaraz erabili dezakegu.

Bertsio berria deskargatzeko:

Firefoxen erakargarritasunik handiena bere pluginak dira. Pluginak nabigatzailearen osagarriak dira, hauen bitartez, bere zerbitzua eta erabilgarritasuna ikaragarri handitzen delarik. Ezinbesteko pluginen artean, Euskalbar dago, itzulpenak egiteko sareko tresna mordoa gure esku jartzen duena (hiztegiak, sinonimoak, esaera zaharrak...).

Bertsio berria atera da gainera, Euskalbar 3.9. Zeren zain zaude instalatzeko?

Informazio gehiago:
Firefox
Euskalbar

GIF animatuak

2011-03-15T06:46:00.000-07:00

Irudi animatuak sortzeko hiru gauza baino ez itugu behar: Paint eta GiftedMotion programak, eta... irudimena!

Paint irudiak banan-banan sortzeko erabiliko dugu, eta GiftedMotion berriz, irudi guztiak bata bestearen atzetik jarri eta animazioa sortzeko.

Irudimena, irudiak asmatzeko behar dugu!

GIF edo irudi animatuak sortzeko prozesua oso erraza da:

1.- Zabaldu Paint programa eta marraztu irudi bat bertan. Gorde irudia zure karpetan nahi duzun izena emanda (irudi.bmp adibidez)

2.- Irudi beraren gainean aldaketa txikiak egin, adibidez begien posizioa aldatu eta ahoa handitu. Gorde honela aukeratu eta irudiari beste izen bat eman (adibidez, irudi2.bmp).

3.- Errepikatu prozesua behar adina aldiz, nahi duzun efektua lortu arte.

4.- Irudi guztiak sortu ostean, GiftedMotion zabalduko dugu bere gainean klik bikoitza eginaz. File/Load eta aukeratu animazioa osatzen duten irudi guztiak (Ctrl tekla sakatu eta fitxategiak banan-bana aukeratu).

5.- Ordenatu irudiak eta zehaztu batetik besterako denbora tartea. Kito! Record (gorde) botoiari eman eta hor duzu zure GIF animatua!

Praktikatzeko, sortu irudi animatuak eta zintzilikatu gero blogean.

Abante!

Sortu zure avatarea

2011-03-14T01:05:00.000-07:00

Interneteko mundutxoan, avatarea deitzen zaio erabiltzaile batek bere burua identifikatzeko erabiltzen duen irudiari.

Era guztietako avatareak topa ditzakegu: argazkiak, irudi artistikoak, hiru dimentsiotakoak... Guk gaur, avatare propioa sortzeko web tresna bat ezagutuko dugu: Faceyourmanga. Gune honetan manga estiloko avatareak sortu ditzakegu, mangatar izenekoak.

Faceyourmanga erabiliz, aurpegiko ezaugarriak zehazteko aukera dugu: ilea, bekainak, ahoa, sudurra... norberaren ezaugarri fisikoei ongien egokitzen zaizkienak aukeratzeko moduan.

Zeren zain zaude? Sortu zure avatarea eta jarri blogean eta Gmail-en zure burua identifikatzeko irudi gisa.

Lotura: Faceyourmanga

Lehen urratsak Gimp-ekin

2011-02-16T04:26:00.000-08:00

Gimp programa zabaltzean, honako leiho hauek zabalduko zaizkigu:

1.ERREMINTA TRESNA: GIMPen gune nagusia da. Hemen daude menu nagusiak eta tresna erabilienen ikonoak.

2. ERREMINTA AUKERAK: Erreminta kutxaren azpian Erreminta aukerak aurkitzen dira. Hemen, aukeratuta duzun erremintaren aukera desberdina topatuko dituzu.

3. IRUDIAREN LEIHOA: GIMPen irekitako irudi bakoitza leiho nagusi honetan agertzen da. Irudi bat baina gehiago egon daitezke irekita aldi berean.

4. GERUZAK: Uneko irudiaren geruza egitura erakusten digu. Irudi bat geruza bat baino gehiagoz osatua egon daiteke, leiho honetatik maneiatu ahal izango ditugu geruza ezberdinak.

Lau leiho horiek erabilita lan egingo dugu Gimp-ekin.

Hona hemen Gimp-ekin lanean hasteko lehen bi ariketa-fitxak:

Irudi digitalak landu Gimp programarekin

2011-02-14T00:02:00.000-08:00

Hurrengo gaian, irudi digitalak landuko ditugu Gimp Programarekin. Irudien tratamendurako software ezaguna da Gimp, librea eta doakoa.

Baina Gimp programarekin bete-betean sartu baino lehen, irudi digitalei buruzko zenbait kontu ikasi behar ditugu.
Horretarako, jaitsi ondoko dokumentua zure karpetara.

Irudi-digitalak

Pantailako mugimenduak grabatu: CamStudio

2011-02-09T02:36:00.000-08:00

Sarritan, azalpen luze eta korapilatsuak ematea baino eragingarriagoa izaten da aurkezpen bisuala egitea. Tresna nola erabili erakustea. CamStudio programak gure pantailan gertatzen dena jaso eta bideo gisa gordetzen du. Programa hau erabiliz bideo-tutorialak modu errazean egin ditzakegu (azalpenak idatziz eman beharrean bideo baten bidez azaldu).

CamStudio programa jaisteko: hemen.

Adibide gisa, ondoko bideoa jarri dizuet. Bertan, CamStudio programa nola jaitsi eta instalatu azaltzen da pausuz-pausu. Arreta jar ezazue fitxategia exekutatzeko moduan, ejecutar como eta H012962\informatika kontua (pasahitza emango dizuet nik). Ikasle gisa ez baitaukazue programak instalatzeko baimenik.

Oharra: Bideoa arinagoa izan dadin eta blogera igo ahal izateko flash formatura pasa dut. Baina bihurketa horretan bideoaren kalitatea asko jaitsi da.

Marrazkiak Paint programa erabiliz

2011-02-08T05:14:00.000-08:00

Paint irudiekin lan egiteko programa sinple bezain erabilgarria da.

Zabaltzeko: Hasiera-->Programa guztiak-->Gehigarriak-->Paint

Oinarrizko eragiketak egiten ikasteko, jarraitu ondoko lotura:
Paint

Ariketak:

Aukeratu hiru paisaia (mendiak, itsasoa, zerua...) eta marraztu ahalik eta zehatzen Paint erabilita. Gorde irudiak zure karpetan.
Ordenagailua (MiPC) tresna erabiliz, aztertu sortu dituzun irudi-fitxategiak. Zenbat leku okupatzen dute disko gogorrean? Zeinek gehien eta zeinek gutxien?
Zabaldu egin dituzun paisaia irudiak eta gorde JPEG formatuan. Zenbat okupatzen dute orain?
Atera zure mahaigaineko argazkia Imp Pant tekla erabiliz. Itsatsi Paint programan eta aldaketak egin (kolorea aldatu...).
Google-en irudi bilatzailea erabiliz 4 irudi jeitsi zure karpetara. Zabaldu Paint programa erabiliz eta aldaketak egin. Gorde JPEG formatua erabiliz.

Irudimena eta pazientzia izanez gero, irudi harrigarriak egin litezke Paint erabilita. Begira bestela azpiko bideoa, Paint erabiliz Simpsom-ak nola marraztu erakusten duena.

Musika sarean

2011-02-04T03:56:00.000-08:00

Musika eta Internet elkaren eskutik doaz aspaldian, eta gaur, Internetera konektatu eta musika entzuteko aukerak aztertuko ditugu.

Spotify
Hauxe da seguru aski denen artean ezagunena. Internet bidez musika entzuteko aplikazioa da. Zer egin behar dut erabiltzeko?

Web orrira ( https://www.spotify.com/en/get-started/) joan eta izena eman (erregistratu). Oinarrizko kontua dohainik da.
Spotify aplikazioa jaitsi ordenagailura eta instalatu.
Programa zabaldu, musika bilatu, eta entzun!

Grooveshark
Honako hau ez da aplikazioa, musika bilatu eta entzuteko web orria baizik. Oso erabilerraza da eta euskaraz dago gainera. Ez dago erregistratu beharrik, ez eta instalatu beharrik ere. Web nabigatzailea nahikoa dugu musika bilatu eta entzuteko. Hori bai, erregistratuz gero, aukera gehiago eskaintzen ditu web guneak (zerrendak osatu, trukatu...).
Helbidea: Grooveshark

Euskal musika?
Aurreko bi zerbitzuekin euskal musika dezente topatuko dugu. Baina bada aukera gehiago ere,badok.info
euskal musikari buruzko web gunea da, eta musikaz gain biografiak, letrak, albisteak... dauzkagu eskura bertan. Merezi du ezagutzeak.

Eta zuek, ezagutzen al duzue Internet bidez musika entzuteko beste modurik? Seguru baietz! Idatzi erantzuna horren berri emanez.

Nola gutxitu telefonoko gastua? (II)

2011-01-31T00:09:00.000-08:00

Telefono konpainia ezberdinen tarifak taula batean bildu ditugu aurreko pausoan. Orain, telefonoaren erabilpen edo kontsumoan oinarrituta, tarifa horien artean gehien zein komeni zaigun erabakitzeko momentua da.

Konparaketa egiteko, hilabeteko kontsumoari buruzko datu hauek behar ditugu:

Dei kopurua: zenbat dei egin ditugu?
Iraupena: Orokorra (dei guztien batura)
SMS kopurua

Datu horiek izanda, faktura kalkulatzea lan erraza da:
Faktura = ...

Hona zenbait datu probak egiteko:
Dei labur ugari egiten dituen pertsonaren faktura:

Dei kopurua: 82
Iraupena: 43min 28sg
SMSak: 34

Dei-kopuru txikia baina iraupen luzekoak:

Dei-kopurua: 31
Iraupena: 1ord 34min. 26sg
SMSak: 28

Dei gutxi eta SMS asko:

Dei-kopurua: 20
Iraupena: 17min. 50sg
SMSak: 97

Sartu Excel-en goiko kontsumo-datuak eta aukeratu kasu bakoitzean konpainia eta tarifarik egokiena.
Kontuz! Hileroko kuota minimoa daukagun kasuetan, zer gertatzen da hilabeteko gastua minimora iristen ez bada? Nola adierazi Excel-en, baldin minimoa gainditzen badu... eta bestela...

Nola gutxitu telefonoko gastua?

2011-01-28T00:01:00.000-08:00

Telefonoa erabiltzea ez da batere merkea, ederki dakigu hori. Baina konpainia batetik bestera prezioak asko aldatzen dira. Ba al dakigu zeintzuk konpainia dauden? Eta hauen artean zein den komeni zaiguna?

Krisi garai hauetan ez zaigu batere gaizki etorriko gure telefono-kontsumoa aztertu eta faktura gutxitzeko neurriak hartzea. Kalkulu-orrien erabilpenean adituak garenez, ikasitakoa baliatuko dugu telefono konpainia ezberdinak aztertu eta gehien komeni zaiguna aukeratzeko.

Baina, beste ezertan hasi aurretik, zer da fakturan kobratzen digutena ?

    * Hileroko kuota edo gastu minimoa: telefono konpainia gehienek (ez guztiek) gutxieneko kontsumo bat ezartzen dute: 6€, 9€, 10€ ,.... Gutxieneko hori beti ordaindu beharko dugu.

    * Dei ezarpena: Norbaiti deitu, eta honek telefonoa hartuz gero kobratzen dena. Normalean 0,15€ izaten da.

    * Deiaren iraupena, segundotan tarifatuta. Gure operadorak 0,08€ kobratzen bagigu minutuko eta 40 segungo hitz egin badugu: (0,08/60)* 40 = 0,053€ kobratuko digute deiaren iraupena.

Dei bakoitzaren kostu totala: ezarpena (0,15€) + deiaren iraupena (0,053€) = 0,203€

Kontuan izan beharreko beste zenbait puntu:

SMS-ak: Konpainia batetik bestera asko aldatzen dira prezioak.

Ordutegiaren araberako tarifa: Telefono konpainia batzuek ordutegiaren araberako tarifak eskaintzen dituzte: ordutegiaren barruan (demagun arratsaldez) deituz gero prezio bat eta ordutegitik kanpo (goizez) beste bat, askoz ere garestiagoa.
Iraupen konpromisoa: Telefonoa doan edo oso merke eskaintzen digute, baina trukean konpainiaz ezin dugu aldatu denbora tarte batean (18 hilabete normalean).

Zer da egin behar duguna? Telefono konpainia ezberdinak aztertuko ditugu eta gure telefono-kontsumoan oinarrituta gehien zein komeni zaigun erabakiko dugu. Pertsona bakoitzak telefonoaz egiten duen erabilpena ezberdina da: batzuk dei labur asko egiten dituzte, beste batzuk luzeak baina gutxi, SMSa asko erabiltzen dutenak... beraz zaila da konparaketa orokorrak egitea. Norberaren erabilpenean oinarritutako aukeraketa egingo dugu.

Horretarako, lehenbizi, telefono konpainien datuak bilduko ditugu Excel taula batean.

    * Telefono konpainiaren tarifa konkretua
    * Dei ezarpena tarifa horrekin
    * Minutu bakoitzaren kostua
    * Hileroko gutxieneko gastua
    * Tarifa kontratatzerakoan telefonoa doan?
    * Iraupen konpromisoa konpainiarekin

Konpainia ezberdinen tarifak (ez daude guztiak, noski):
Euskaltel
Vodafone
Movistar
Eroski
Simyo
Yoigo
Pepephone

(Ideia, Tolon-en blogetik hartua)

Nere dieta egokia al da?

2011-01-26T04:02:00.000-08:00

Jaten duguna zaintzea oso garrantzitsua da. Gure dietak egokia den ala ez jakiteko, lehen-lehenik eguneroko gure energia beharrak ezagutzea ezinbestekoa da. Horretarako daude espezialistak. Baina geure kabuz ere egin dezakegu kalkulua, badira horretarako formulak. Gure energia beharren hurbilpen nahikoa zehatza kalkulatzen dute masa, adina, altuera, sexua eta aktibitate maila bezalako faktoreak aintzat hartuz.

Kontsumo kalorikoa neurtzeko guk Harris-Benedict izeneko formula erabiliko dugu (badira gehiago ere), adina, altuera eta masa bezalako faktoreak kontuan hartzen dituelako.

Kalkulua honela burutzen da: lehenbizi gure gorputzak inolako aktibitate fisikorik egin gabe behar duena kalkulatzen da, eta ondoren, horri gure aktibitate fisikoak eragindako gastua gehitu.

Gizonezkoak = 66,473 + (13,752 x masa kg-tan) + (5,0033 x altuera cm-tan) - (6,755 x adina)
Emakumezkoak = 655,0955 + (9,463 xmasa kg-tan) + (1,8496 x altuera cm-tan) – (4,6756 x adina)

Kontsumo kalorikoa = Berezko gastua x aktibitate maila

Eta aktibitate-mailaren indizeak:
* 1 – Batere aktibitaterik burutzen ez duen pertsona, sedentarioa.
* 1,2 – aktibitate fisiko arina burutzen duen pertsona (oinez ibili pixka bat),
* 1,375 – maila ertaineko aktibitatea (eguneroko aktibitate dinamikoak burutzen dituena, kirola 1-3 aldiz astean),
* 1,55 – Pertsona aktiboa (kirola modu erregularrean gutxienez 3-5 aldiz).
* 1,725 – Aktibitate gogorra (kirola 6-7 aldiz astean)
* 1,9 – Aktibitate estremoa (lan fisiko ikaragarri gogorrak, goi-mailako kirolariak…).

Kalkuluak eskuz egin beharrean, Excel orri bat egingo degu datuak idatzi eta kaloria kontsumoa automatikoki kalkulatu dezan. Modu honetan:

Informazio gehiago:
Wikipedia: http://en.wikipedia.org/wiki/Harris-Benedict_equation

Excel: errepaso ariketak

2011-01-23T11:35:00.000-08:00

Azpiko loturan klik egin eta jaitsi errepaso-ariketa izeneko dokumentua. Orain arte ikusitakoa errepasatzeko bi ariketa topatuko dituzu bertan. Amaitzean, bidali postaz irakasleari.

Errepaso-ariketa

Grafikoak Excel-ekin

2011-01-21T04:04:00.000-08:00

Zenbakizko datuekin kalkulu ezberdinak burutzeko aukera eskaintzen digu Excel-ek. Beste ezaugarri garrantzitsu bat, grafikoak egiteko eskaintzen duen erraztasuna da. Pausu gutxi batzutan, kalkulu-orrian dauzkagun datuak grafikoki modu ikusgarrian bistaratu ditzakegu.

Ariketa gisa, zabaldu Excel programa eta idatzi goiko irudiko datuak (Euskal Herriko mendiak eta hauen altuerak). Adierazi grafikoki taulako datuak. Proba egin grafiko mota ezberdinekin. Zein da egokiena?

Ariketa2:
Zabaldu azpiko loturan klik eginez salmentei buruzko datuak dituen kalkulu-orria. Burutu ondoko eragiketak:

Kalkulatu Guztira zutabea (aurreko bien batura)
Adierazi grafiko bidez Guztira zutabea: zirkularra eta barra bidezko grafiko motak erabili.
Konparatu Produktu1 eta Produktu2-ren salmentak barra bidezko grafikoa erabiliz.

Salmentak

Baldintzapeko formulak

2011-01-17T03:42:00.000-08:00

Batzuetan, formula edo eragiketa jakin bat aplikatu nahi izaten da, baina kondizio jakin batzuetan soilik. Adibidez, saltoki bateko kalkulu-orrian, beherapena aplikatu nahi da 100€ edo gehiagoko erosketak egitean. Baina soilik 100€tik gorako erosketetan. Horrelako kasuetan, baldintzapeko formulak erabiliko ditugu. Funtsean, aurretik ikusitako baldintzazko formatuaren antzekoa da, baina askoz ahaltsuagoa.

Funtzioa:
=SI( galdera; zer egin galderaren erantzuna EGIAZKOA bada; zer egin erantzuna FALTSUA bada)

Ariketa1:
Zabaldu Ariketa1 (ikasleen notei buruzko kalkulu-orria). Gehitu zutabe berri bat, Gainditua? izenekoa. Zutabe horretan, baldintzazko formulak erabiliz batezbesteko nota 5 baino txikiagoa denean, suspenso agertu behar da. Bestela, gainditua.

=SI(B2 < 5; “suspenso”; “gainditua”)
Irakurketa: B2 gelaxkaren edukia 5 baino txikiagoa bada, idatzi suspenso; bestela (5 baino handiago edo berdina bada), idatzi gainditua.

Ariketa 10-11:
Azpiko lotura jarraituz Ariketa10-11 zabaldu, zuen karpetara jaitsi eta egin bertako bi ariketak.

Ariketa 10-11

Metereologi behaketak

2011-01-16T09:44:00.000-08:00

Eguraldia eguneroko hizketa-gai izaten da gurean: hotz handia egiten duela, hurrengo bero, euria noiznahi... Guk, 2003. urtean Igeldoko behatokian bildutako meteorologi-datuak idatzi ditugu kalkulu-orri batean. Datu guztiak bertan daude baina zenbait oinarrizko kalkulu falta dira: maximoak, minimoak, batazbestekoak... Kalkulu horiek burutzea izango da zuen lana. Zabaldu azpiko kalkulu-orria eta bete falta diren gelaxkak.

Igeldoko metereologi behaketak

Kalkulu-orriak: Excel

2011-01-10T02:23:00.000-08:00

Landuko dugun hurrengo gaia Kalkulu-orriak izango da. Gehienok noiz edo noiz lan egin dezute aurretik kalkulu-orriekin. Hala ere, badaezpada, gaiari buruzko sarrera irakurriko dugu lehenbizi, hemen.

Sarrera irakurri ostean, ariketekin hasteko moduan gara. Hona oinarrizko edukiak lantzeko 7 ariketa. Jeitsi zuen karpetara, zabaldu, eta egin!

Tailer praktikoak

2011-01-09T08:37:00.000-08:00

Abenduan egindako praktiken txostenak dagoeneko ikusgai daude klaseko blogetan. Hona hemen zerrenda eta helbideak:

Ordenagailuari disko gogorra aldatu: disko gogorra kendu eta berri bat nola jarri, eta bigarren disko gogorra nola gehitu. Praktika hemen.

CD/DVD unitatea aldatu. Praktika hemen.

Windows sistema eragilea instalatu, driver egokiak jarri eta eguneratu. Praktika hemen.

Sistema eragileak matxura dauka eta ezin dugu martxan jarri. Nola berreskuratu ordenagailuan dauzkagun datuak? Ze tresna dauzkagu horretarako? Praktika hemen.

Ordenagailua puntu-puntuan eta ondo babestuta edukitzeko tresnak eta hauen erabilera. Praktika hemen.

Bost artikulu horietako jarraibideekin, etxeko ordenagailuarekin izaten ditugun arazo asko eta asko konpontzeko moduan izan gara geure kabuz.

kasekideen bloga gehitu

2010-12-21T06:16:00.000-08:00

Klasekideen blog helbideak jarri nahi badituzu, hona jarraitu beharreko pausoak:

Sartu blogean (sign in edo Acceder)
Joan Diseño atalera.
Aukeratu Añadir un gadget
Zerrendan aukeratu Lista de enlaces. Gehitu nahi dugun helbide bakoitzeko:

URL: blogaren helbidea idatzi behar da hemen.
Nombre: Blogaren izena edo norena den.

Ariketa gisa, klasekiden helbide guztiak jarriko ditu gure blogean.

Animo!

Din dan don...

2010-12-20T02:29:00.000-08:00

Konturatu orduko iritsi zaizkigula Gabonak!

Hona aurtengo postala. Ondo pasa!

Gabonak neurriz
(Doinua: Habanera)

Iritsi dira gabonak
bagatoz gu kantatzera
eta honen aitzakian
egoera salatzera.

Guk hementxe daukagu
jan eta opari ilera
kontsumo handia asko
hipokresia gainera.

Askok hustu egiten dute
ardurarik gabe kartera
krisi honekin eta gero
horrelako gertaera.

Kontsumoari neurri hartu
Izan zaitez bihotz behera
eta pentsatu ezazu zuk
hau zentzuzkoa ote da?

Jon Tatiegi Olarra

Banoa

Mila esker 364 eguneko
bizia ematearren
pertsona berriak ekarri dizkizut
bizitzara.

Eta zoritxarrez,
baita baten bat eraman ere
eta gabon hauetan
haien hutsunea sumatuko duzu.

Malko eta irria sortzea da nire lana.
jendearen bizitzan arrastoak uzten ditut
nitaz gogora daitezen
urte gogoangarri bat bihur dadin.

Banoa, eta ez naiz itzuliko
hurrengoa
ni baino hobea izatea opa dizut,
Urte Berri On lagun !!

June Ugalde Pikabea

Praktikak

2010-12-03T01:23:00.000-08:00

Ordenagailuaren elementuak izan ditugu aztergai lehenbiziko ebaluazioan. Maila teorikoan landutakoa praktikara eramateko ordua iritsi zaigu orain.

Hona "tailer praktiko" bat egiteko nere proposamenak:

Disko gogorra aldatu ordenagailuari: lehen zeukana kendu eta berri bat jarri edo bigarren disko gogorra gehitu.
Elementuak nola gehitu/aldatu ordenagailuari:

CD/DVD unitatea aldatu.
RAM memoria gehitu.

Sistema Eragileak matxura bat dauka. Ezin dugu Windows martxan jarri. Nola berreskuratu ordenagailuan dauzkagun gure datuak?
Disko gogorra formateatzeko tresnak. Partizioak nola egin.
WINDOWS Sistema Eragilea instalatu ordenagailuan. Driver egokiak jarri.

Praktikak burutzeko pausuak dokumentu honetan bildu ditut.

Jaitsi, irakurri eta... ekin!

Blog berria

2010-11-30T03:32:00.000-08:00

Kaixo denoi!

Datozen egunetan geure bloga sortu eta erabiltzen ikasiko dugu. Bloga erabiliko dugu klaseko lanak bertan zintzilikatzeko eta baita geure gustoko argazki, bideo eta loturen berri emateko ere.

Hasi gaitezen. Zer egin behar dut blog berri bat sortzeko? Ba, oso erraza. Jarraitu ondoko pausoak banan-banan.

Nabigatzailea zabaldu (Firefox) eta joan www.blogger.com helbidera.
Zerbitzua erabiltzen hasteko, GMAILeko erabiltzaile izena eta pasahitza idatzi. Sakatu Sartu (Sign in) botoia.
Blogaren izenburua eta helbidea aukeratu.
Blogari eman nahi diogun itxura zehaztu.
Eta kitto! Sortu dugu gure bloga.

Idatzi aurkezpen gisa mezu bat blog berrian eta segidan erantzun mezu honi, sortu berrri duzuen blogaren helbidea emanez.

ekin ba!

Segurtasun kopiak

2010-11-28T23:56:00.000-08:00

Segurtasun kopiak egitea oso zeregin garrantzitsua da. Izan ere, gutxien uste dugun momentuan (eskolako lan bat entregatu baino egun bat lehenago, adibidez) ordenagailuak matxura bat izan eta datu guztiak (lanak, pelikulak, musika...) galdu ditzakegu. Gomendagarria da maiztasun batekin (3 egunean behin, astean behin, 2 astean behin...) ordenagailuko datuen kopia egitea.

Segurtasun kopiak egiteko sistema ezberdinak daude. Haiei buruz gehiago jakiteko, urakurri Zibergelako (Berria egunkariko informatika atala) artikulu hau.

Irakurri ondoren, zure etxeko ordenagailuaren segurtasun kopiak burutzeko sistema prestatu. Ondoko galderei erantzun beharko diezu:

- Maiztasuna: zenbatero egingo duzu? Zehaztu noiz egin kopia osoa, inkrementala edo diferentziala.

- Euskarria: non egingo dituzu segurtasun kopiak?

- Ze programa erabiliko duzu horretarako?

Aurreko galderak erantzun eta segurtasun kopien sistema prest daukazunean, publikatu zure blogean mezu bat eta azaldu bertan zure sistema.

0110100101100101011101010111000000100001

2010-10-04T01:25:00.000-07:00

01001011011011110110010001100101001000000110001001101001011101000110000101110010011100100110000100100000011010010111001001100001011010110111010101110010011101000111101001100101011000010010110000100000011011110111001001100100011001010110111001100001011001110110000101101001011011000111010101100001011010110010000001100010011001010111101001100001011011000110000100101100001000000110010101111010001000000110010001100001001000000110001001100001011101000110010101110010011001010010000001100101011100100111001001100001011110100110000100101110001000000100010101110011011010110110010101110010011100100110000101101011001000000110001001101001011101000110000101110010011100100110010101110100011010010110101100100000011101000110010101110011011101000111010101110010011000010110101101101111001000000110001001101001011010000111010101110010011001110110000101101001011011000111010101100001011010110010000001100100011000010111010101111010011010110110000101100111011101010110111000100001

Zer, ez duzula piperrik ulertzen? Ez da harritzekoa bitarrez idatzia dago-eta!

Bitarretik testura itzuli eta mezuak dioena jakin nahi baduzu, egin klik hemen eta kopiatu goiko kode-bitar puska.

Ideia Sustatuko mezu honetatik hartua.

Ariketak GMAIL-ekin

2010-09-28T12:56:00.000-07:00

Lehenbizi sartu GMAIL posta gunera (zure erabiltzaile izena eta pasahitza erabiliz). Bertan zaudela, egin ondoko eragiketak:

Pantailaren goiko aldean Configuracion jartzen duen lekua topatu. Klik egin eta aldatu GMAIL-en hizkuntza: euskara aukeratu. Amaitzean, “aldaketak gorde” jartzen duen lekuan klik egin.
Zure ikaskideen helbideak gehitu kontaktu zerrendan. Dokumentu honetan topatuko dituzu beraien helbideak. Gehitu ondoren, sortu talde bat, 1.maila izenekoa, klaseko helbide guztiekin.
Bidali mezu bat klase osoari.
Zabaldu Word dokumentu bat eta azaldu bertan zeintzuk diren posta aruuntaren eta elektronikoaren arteko ezberdintasunik nagusienak.

Ariketak egiteko, GMAIL-en laguntza zerbitzua (pantailaren goialdean, ayuda) erabili dezakezue.

Ordenagailuen arkitektura

2010-09-22T02:10:00.000-07:00

Lehen ebaluaketan, ordenagailua gailu gisa aztertuko dugu: zeintzuk diren bere elementu garrantzitsuenak eta nolakoa den hauen funtzionamendua.

Sarrera gisa, lehenbizi, honako bideo hau ikusiko dugu. Geroago landuko ditugun zenbait kontzeptu garrantzitsu aipatzen dira bertan:

Lehen mugimenduak gure blogean

2010-09-17T00:25:00.000-07:00

Azpiko aurkezpenean, Blogger erabiliz bloga nola sortu eta nola kudeatu azaltzen da pausuz-pausu. Hartu tarte bat eta irakurri arretaz.

Blog bat sortu. Blogger Tutoriala

View more presentations from Irene Gonzalez.

Aurkezpena ikusi eta gero ariketa sorta egin beharko duzu. Ariketa orria zabaltzeko, egin klik hemen.
Burutu pausuz-pausu bertako ariketak.

Klaseko helbideak

2010-09-15T04:39:00.000-07:00

Denok izan dezagun klaseko helbideen berri, lehenbizi bakoitzak idatz ditzala bereak (email eta blogarenak) ondoko dokumentuan:

Sakatu hemen.

Arazoak GMAIL kontua sortzean

2010-09-08T05:02:00.000-07:00

Zuetako zenbaitek arazoak izan ditu klasean GMAIL kontua sortzerakoan. Honako mezua agertzen zitzaizuen:

The link I followed 'has already been used to create an account'

Hau da, leku berberetik GMAIL kontu asko sortu dira eta ez digu gehiago sortzeko baimenik ematen.

Baina lasai, soluzio erraza dauka. Jo zuzenean helbide honetara:
https://www.google.com/accounts/NewAccount

Arazorik gabe sortu ahal izango duzue zuen GMAIL kontua.

Hasi da kurtso berria!

2010-09-07T08:52:00.000-07:00

Posta elektronikoa: GMAIL

2010-09-07T03:20:00.000-07:00

Posta elektronikoa (e-posta edo e-mail ingelesez), sarearen bitartez batetik bestera mezuak bidaltzeko sistema da. Idatzizko mezuak bidali daitezke (testua bakarrik), baina baita argazki eta fitxategiak ere.

Zer behar dut posta elektronikoa erabiltzeko?

Ordenagailu batetik bestera mezuak bidali ahal izateko helbide bat behar dugu (lagun bati telefonoz deitzeko bere zenbakia behar dugun bezala). Helbideak modu honetakoak dira:

irakasle@gmail.com
aitor@hotmail.com
nerea@yahoo.es

Non, @ sinboloaren ezkerretara dagoenak erabiltzailea adierazten duen (irakaslea, aitor, nerea) eta eskuinetara dagoenak berriz posta-zerbitzaria (gmail, hotmail, yahoo). Posta elektroniko helbide guztiek izan behar dute @ sinboloa.

Behin helbidea izanda, mezuak bidaltzeko prozesua oso erraza da:

Ordenagailu bidez mezua idatzi
Mezua bidali nahi diogun pertsonaren helbidea idatzi.
Bidali botoia sakatu.

Nola lortu dezaket posta elektroniko kontua?

Oso erraz. Aukera ugari dauden arren, guk Google-ren GMAIL zerbitzua erabiliko dugu. Lehenbizi zabaldu Firefox web nabigatzailea eta idatzi helbide hau: http://mail.google.com

GMAIL-eko sarrera orrian, "kontu bat sortu" ("crear una cuenta") botoia sakatu.

Erregistratzeko orrira eramango gaitu. Irakurri arretaz eta bete datuak. Oso garrantzitsuak dira honakoak:

Izen-abizenak (gure mezu guztietan agertuko dira).
Erregistro-izena, hau da, gure helbide elektronikoan agertuko den izena (aitzolirakasle@gmail.com, oier8@gmail.com...). Aukeratu zuen burua identifikatzeko moduko erregistro izena.
Pasahitza: Kontuan sartzeko beharrezkoa. Erraz gogoratuko duzuen pasahitza aukeratu!

Gainerako datuak bete ostean, "Onartzen dut. Sortu kontua" ("Acepto. Crear mi cuenta") botoiari eman eta listo, badaukagu gure posta kontua.

LOGO: Erloju analogikoa

2010-06-09T05:00:00.000-07:00

Azken ebaluazio honetan jo eta ke aritu gara gure dortokari aginduak emanez. Irudi geometriko harrigarriak osatu ditugu komando-lerro gutxi batzuekin. Gaur, ebaluaketako zurrunbiloa pasa ostean, ariketa konplexuago bat ekarri nahi dut hona: erloju analogikoa. Tik-tak, tik-tak bere orratzak mugitzen dituen erlojua LOGO programazio-lengoaia erabiliz garatua.

Ariketa hau klasean egin ditugunak baino luzeagoa da, baita ikusgarriagoa ere. Nik 4 prozedura definitu ditut erlojua egiteko: bat esfera marrazten duena, eta beste hiruak segundo, minutu eta orduen orratzak mugitzen dituztenak hurrenez-hurren.

Prozedura nagusia erlojua izenekoa da. Bi parametro behar ditu, ordua eta minutuak. Horrela, zehaztutako ordu eta minutuekin hasieratuko du erlojua programak. Adibidez:
erlojua 2 15
Idatziz gero, ordubiak eta laurdenetan jarriko da martxan erlojua.

Eman begiratu bat kodeari, ea zer iruditzen zaizuen. Seguru zuei beste soluzioren bat okurritzen zaizuela!

Erlojuaren kodea jeisteko egin klik hemen. Kodea testu-fitxategi batean dago. Zabaldu MSWLOGO programa eta kopiatu bertara.

Postrea

2010-05-19T02:30:00.000-07:00

Postre bat egitea izango da gure hurrengo erronka, gozo-gozoa. Lehenbizi, sarean errezeta ezberdinak topatu beharko ditugu eta haien artean gustukoena aukeratu. Gutxienez 5 osagai izan behar ditu aukeratutako postreak.

Segidan osagaiak erosi beharko ditugu. Horretarako begiratu hemen. Bertan bilatu errezetak eskatzen dituen osagai guztiak eta bakoitzaren prezioa apuntatu.

Errezeta eta osagaiak dauzkagunean Excel orri bat zabalduko dugu. Bertan, gure postrea egitea zenbat kostatuko zaigun kalkulatuko dugu txukun-txukun. Ondoan, adierazi 5 postre egitea zenbat kostatuko litzaiguken.

Amaitzean, publikatu zuen blogean errezeta eta baita berau egiteko gastuen zenbatekoa ere.

On egin!

Barkuak urperatu

2010-05-12T09:00:00.000-07:00

Azkenaldian ariketa mordoa egin ditugu Excel-ekin. Baina dena ez da lana izango, ezta? Jolaserako tarte bat hartzea komeni da lantzean behin. Biak uztartuko ditugu gaurkoan: jolasa eta Excel. Barkuak hondoratu joko klasikoa ezagutzen duzue, ezta? Ba joko horren bertsioa egin dut Excel programa erabiliz. Ea gustoko duzuen.

Urperatu kalkulu-orriak hiru fitxa edo orri dauzka: lehenbizikoan gure flota azaltzen da, zeintzuk barku dauzkagun. Bigarrenean gudu-zelaia, hutsik. Hemen kokatu behar dituzue zuen barkuak (horizontalean edo bertikalean). Kontuz, ez dezala inork zuen kokapena ikusi! Hirugarren fitxan gudu-zelaia ageri da baita, azken hau erabiliko dugu kontrarioaren gain egindako mugimentuak apuntatzeko (U: Ura, I:Ikutua eta H:Hondoratua).

Kalkulu-orria zuen karpetan gorde eta jokatzen hasteko moduan zarete. Azkenengo gauza: Aurkariak ez du zertan gure ondoan egon, GMAIL-eko chat-a erabili dezakegu gelako beste puntan edo etxean dagoen lagunarekin jolasteko.

Aurrera ba! Holakoetan esan ohi den bezala, onenak irabaz dezala!

Jokuaren bertsio ikusgarriago bat, Flash-ez egina, hemen daukazue:

Hundir La Flota

LOGO programazio-lengoaia

2010-04-25T13:05:00.000-07:00

LOGO programazio lengoaia, 70-80 hamarkaden artean garatu zuten Seymour Papert eta bere taldekideek. Beraien helburu nagusia ordenagailuari aginduak emateko lengoaia ahaltsu eta erabilerraza sortzea zen.

LOGOren sinboloa dortoka-robotizatua da. Dortokaren mugimenduak ordenagailu bidez kontrolatzen dira, eta pantailan barrena mugitzen den heinean jarraitzen duen bidea marrazten du.

Dortokaren mugimenduak kontrolatzeko, AURRERA, ATZERA, BIRATU-EZKERRERA, BIRATU-ESKUINERA, ARKATZAGORA, ARKATZA-BEHERA, eta antzerako aginduak erabiliko ditugu. Arkatza behean baldin badago, pantailan mugitu ahala dortokak bidea marraztuko du.

Logo lengoaia erabiltzen duten programa ugari daude, guk MSWLogo izenekoa erabiliko dugu. Topatu zuen ordenagailuan eta jarri martxan!

Nondik lortu irudiak?

2010-04-13T00:57:00.000-07:00

Irudiak behar ditugunean gehienetan Google-era jotzen dugu eta zuzenean jaitsi, irudien egile eskubideei kasurik egin gabe. Kontuz ibili behar dugu honekin, irudiak copyright-a badauka, egilearen baimenik gabe ez daukagu eta bere irudia erabiltzerik.

Badira hala ere irudi libreak biltzen dituzten guneak. Hauetatik jaitsitako irudiak gure lanetan erabiltzeko libre gara.

Hona hemen irudiak jaisteko baimena ematen duten zenbait gune:

Flickr: Argazkiak partekatzeko gune ezaguna. Blogger erabiltzaileek Flickr erabili ohi dute beren blogetan argazkiak jartzeko. Helbidea: www.flickr.com
Hezkuntza ministerioaren irudi bankua: Jatorria aipatuz gero, libre gara gune honetako irudi eta bideoak erabiltzeko. Helbidea: http://bancoimagenes.isftic.mepsyd.es/
Argazkiak: Flickr bezala, baina euskaraz. Askoz argazki gutxiago ditu, noski. Helbidea: www.argazkiak.org.

Aipatutakoez gain, Wikipedia eta Google ere, irudi iturri oparoa dira. Baina hauetan, arretaz begiratu beharko dugu aukeratu dugun irudiak zer nolako baimenak dauzkan.

Horra ba geure lanetarako irudiak lortzeko iturri ezberdinak. Zuen esku gelditzen da horien erabilpen egokia egitea.

Power Point 3: animazioak

2010-04-12T23:04:00.000-07:00

Aurretik ikusia dugu nola ezarri diapositiba batetik besterako efektuak. Oraingoan, diapositiba barneko elementuak bistaratzeko efektuak nola jarri ditzakegun ikusiko dugu. Oso erraza da:

Lehenbizi:
Ver-->Clasificador de diapositivas

Diapositiba guztiak agertuko zaizkigu horrela pantailan. Aukeratu efektuak zein diapositibatan jarri nahi ditugun, gainean klik eginaz, eta ondoren:
Presentación-->Efectos de animación

Efektua diapositiba guztiei aplikatzea nahi badugu, Aplicar a todas las diapositivas botoian klik egingo dugu.

Ariketa:

Zabaldu zure aurkezpena eta diapositiba bakoitzari jarri animazio efektu ezberdin bat.
Gorde aldaketak eta F5 botoia sakatu, nola gelditu den ikusteko. Zein da gehien gustatu zaizun animazio efektua?

Power Point 2: aurrera gure aurkezpenak!

2010-03-23T01:34:00.000-07:00

Ekintza botoiak
Gure diapositibetan ekintza ezberdinak burutzeko botoiak txertatu ditzakegu. Adibidez: aurreko diapositibara joateko botoia, hurrengo diapositibara joatekoa, soinua entzutekoa, etab.
Ekintza-botoiekin lan egiteko, hautatu:
Presentación-->Botones de acción
Eta ekintza-botoi ezberdinak agertuko zaizkigu. Botoi bakoitzaren gainean sagua jarriz azalpen labur bat agertuko zaigu botoi hori zertarako den erakutsiz.

Ariketa:
Ireki zure aurkezpena eta txertatu diapositiba bakoitzean 3 ekintza-botoi: lehenengo diapositibara joateko, hurrengo diapositibara joateko eta aurreko diapositibara joateko.

Estekak txertatu
Gure diapositibetan, esteka edo loturak ere jarri ditzakegu. Zertarako? Bada, hitz bat idatzi eta ondoren hitz horri ekintza bat gehitzeko. Adibidez, Aurrera hitzaren gainean klik egitean hurrengo diapositibara joan, edo Lezo hitzaren gainean klik egitean Lezoko web orrira joan.
Esteka edo loturak txertatzeko, lehenbizi hautatu nahi dugun hitza, eta ondoren:
Presentación-->Configuración de la acción

Txertatu nahi duguna Interneteko helbide bat baldin bada, beste bide bat daukagu:
Insertar-->Hipervínculo

Ariketa:
Zabaldu zuen aurkezpena eta gehitu honako bi lotura berri:

Zuen herriari buruzko diapositiban herriaren izenaren gainean klik egitean zuen herriko web orria zabalduko duen lotura.
Zuen gustuko opor lekuaren gainean klik egitean hango irudi edo web orri batera eramango gaituen lotura.

Aurkezpenak Power Point erabiliz

2010-03-08T23:34:00.000-08:00

Eskolan, eta baita handik kanpo ere, askotan gertatuko zaigu jendaurrean hitzaldi bat eman edo geure ideiak azaldu beharra: lan bat klasean aurkeztu, ikasleen ordezkaritza defendatu, udalean gure proposamenak azaldu, etab. Gure ideiak modu argiagoan adierazteko erabilgarri izan daitezke aurkezpen programak.

Aurkezpen programen bitartez gure ideiak erraz antolatu ditzakegu, eta testuarekin batera, irudiak, animazioak, soinua... ere txertatu ditzakegu gure aurkezpenean.

Horretarako Power Point programa erabiliko dugu klasean.

Hona hemen gida labur bat:

Lehenbiziko lana Power Point programa zabaltzea izango da.Programa zabaltzerakoan, aukeratu: “Presentacion en blanco”. Aurkezpena hutsetik hasteko erabiltzen da aukera hau.

Aurkezpen bat hainbat pantaila edo diapositibaz osatua egon ohi da. Gure lana, lehenengo diapositiba nolakoa izango den aukeratzea izango da. Lehenbiziko diapositiba denez, “Diapositiba de titulo” aukeratuko dugu.

Pantailan azalduko zaigun diapositiba berrian titulua eta azpititulua idatziko ditugu.

Nola gehitu diapositiba berriak gure aurkezpenari?

Insertar-->Nueva diapositiva

Berriro ere diapositiba mota aukeratzeko leihoa agertuko zaigu. Nahi edo behar duguna aukeratu eta listo.

Sagua erabiliz, diapositibako koadroak mugitu daitezke batetik bestera, eta baita tamainaz aldatu ere.

Bukaeran, ez ahaztu egindako aldaketak gordetzea!

ARIKETAK:

Egin aurkezpen bat Power Point erabili zeure buruaren berri emateko: izen-abizenak, herria, eskola, gustuko gauzak... Aurkezpenak 3 diapositiba izan behar ditu.

Konexio abiadura neurtzen

2010-03-03T03:02:00.000-08:00

Askotan kexatzen gara Interneteko konexioa mantso dabilela, orrialdeak ezin dituela kargatu, etab. Gaur esperimentu bat egingo dugu eta eskolako konexioaren abiadura neurtu. Gure konexioaren abiadura erreala ezagutuko dugu horrela.

Bi neurketa egingo ditugu: Bata Interneterako konexioaren abiadura neurtzeko, eta bestea, eskola barruko sare lokalaren abiadura neurtuko duena.

Interneteko konexioaren abiadura neurtzeko helbide honetako aplikazioa da erabiliko duguna:
test de velocidad

Sare lokalaren abiadura neurtzeko, honako aplikazio hau:
LAN speed test

Ezertan hasi baino lehen, esperimentua nola egin pentsatzea komeni da. Zenbat ordenagailu daude eskolan? Nola daude banatuta? Lehenbizi solairu bakoitzeko ordenagailuen banaketa aztertuko dugu eta ondoren froga zenbat ordenagailutan egitea komeni den zehaztu.

Irakasleak fitxa bat pasako dizue eta bertan idatzi beharko dituzue lortutako emaitzak.

Ekin lanari!

Etxe-bila

2010-03-02T00:02:00.000-08:00

Halako batean ikasketak amaitu eta lanean hasteko ordua iritsi zaizue. Zuen lehen erabakia, gurasoen etxetik alde egin eta etxe bat erostea izan da. Interneten hasi zarete pisu bila, helbide honetan: iragarkilaburrak.com

Hiru etxe aukeratu behar dituzue goiko helbidean, eta ondoren, etxe hori erosteko zenbat denbora beharko duzuen kalkulatu. Zuen soldata garbia 1200€takoa da. Gastuetan (janaria, arropa, joan-etorriak...) soldataren %80a behar duzue. Beraz, hilero soldataren %20a da aurrezten duzuena. Kalkulu-orriak erabiliz kalkulatu zenbat hilabete beharko dituzuen aukeratutako etxebizitzak erosi ahal izateko.

Jarri mezu honen iruzkinetan aukeratutako etxebizitzaren lotura, eta baita zuen kalkuluen emaitza ere, hau da, zenbat denbora beharko duzuen erosi ahal izateko.

Skype: agur telefonoari?

2010-02-24T03:39:00.001-08:00

Skype, Internet bidez deiak burutzeko programa ezaguna da. Interneteko konexioa izan eta Skype instalatzen badugu, Skype daukan beste ordenagailu bati dohain deitzeko modua izango gara.

Bai, ongi irakurri duzu, dohain!

Erabiltzeko oso erraza da. Lehenbizi programa deskargatu behar dugu (www.skype.com helbidetik) eta segidan, instalatu. Instalazio prozesuaren amaieran, erabiltzaile izena eskatuko zaigu. Hori izango da hemendik aurrera gure "telefono zenbakia".

Dei bat burutzeko, nori deitu nahi diogun aukeratu (bere "telefono zenbakia") eta botoi berdea sakatu, besterik ez da egin behar. Deia amaitzeko, botoi gorria saka eta kito, mugikorretan bezala.

Ikusten duzuen bezala, ez dauka inongo misteriorik.

Ea ba, has gaitezen erabiltzen!

Gure historia laburra

2010-02-24T02:19:00.000-08:00

Teknologi berrien garaiotan, oraindik orain papera eta errotulagailuak aski dira munduaren (eta gure) historia modu zoragarrian kontatzeko.

Merezi du ikusteak.

Kalkulu-orriak

2010-02-21T10:10:00.000-08:00

Datozen asteetan kalkulu-orriekin lan egingo dugu. Kalkulu-orriak zenbakiekin kalkulu automatikoak burutzen dituzten programak dira. Taula itxura izaten dute, lerro (errenkada) eta zutabez osatuak. Taula horietan zenbakiak txertatzen dira, eta funtzio ezberdinen bidez kalkulu eta grafiko ikusgarriak modu aski errazean burutu daitezke.

Kalkulu-orri ezagunenak honako hauek dira:

Microsoft Excel: Word, Access eta gainerako programekin Office paketea osatzen du. Suite edo programa multzo hau oso zabaldua dago baina ez da doakoa.

OpenOffice Calc: OpenOffice paketearen baitan dator eta doakoa da.

Eskolan Microsoft Office paketea erabiltzen dugunez, printzipioz Excel programarekin lan egingo dugu.

Esan bezala, kalkulu-orriek taulekin egiten dute lan. Hauek dira kalkulu-orri baten 3 elementu garrantzitsuenak:

Errenkadak
Zutabeak
Gelaxkak

Errenkada edo lerroak adierazteko zenbakiak erabiltzen dira (1, 2, 3...) eta zutabeak adierazteko berriz letrak (A, B, C...). Gelaxka jakin bat seinalatzeko bere zutabea eta lerroa adierazi behar ditugu: B2, D4, etab.

Kalkuluak egiteko datuak gelaxketan idatziko ditugu, ondoren haiekin lan egiteko.

Pare bat adibide ikusiko ditugu klasean eta baietz berehala ulertu kalkulu-orrien funtzionaltasuna.

Ubuntu

2010-01-11T01:41:00.000-08:00

Ikusi dugun bezala, Windows ez da aukera bakarra sistema eragileen munduan. GNU/Linux banaketak gero eta ezagunagoak dira, batez ere Ubuntu banaketa agertu zenetik.

Ubuntu software librea da, eta doakoa. Zer esan nahi du horrek? Ba funtsean, libre garela Internetetik jeitsi, instalatu, kopiatu, erabili eta aldatzeko. Aztertuko dugu software librea zer den aurrerago, baina informazio gehiago nahi duenak jo beza hona.

Windows 7 edo XPtik Ubuntura salto egiteak beldurra sortzen dio erabiltzaile askori. Zergatik? Uste dutelako Windows-en erabiltzen dituzten aplikazio asko ez dituztela aurkituko Ubuntun. Eta halaxe da. Aplikazio berdinak ez ditugu topatuko, baina bai baliokideak: OpenOffice.org ofimatikarako (testu prozesadorea, aurkezpen programa...), Firefox web nabigatzailea, Gimp irudi editore gisa, eta abar luze bat. Beraz, ez dago aitzakiarik Windows albo batera utzi eta Ubuntu probatzeko!

Hala ere, itsu-itsuan instalatzen hasi aurretik, probatu egingo dugu lehenbizi: ikusi, erabili, eta konbentzitzen bagaitu, orduan instalatu. Horretarako Ubunturen LIVE-CDa erabiliko dugu. Ordenagailua CDtik abiarazi eta "Ubuntu probatu" aukeratuko dugu, instalatu gabe. Pazientzia izan, CDtik kargatu behar duenez, disko gogorrean instalatu gabe, denbora dexente gehiago behar du eta abiatzeko.

Behin Ubuntu kargatuta, esploratu, probak egin: zabaldu programak eta karpetak. Ze itxura hartzen diozu? Zer moduz moldatzen zara? Ez beldurrik izan zure kasa esploratzeari!

Saltseatu SE berrian, eta ondoren topatu Windows-en erabiltzen ditugun programa hauen baliokideak (funtzio bera burutzen dutenak):

- Word
- Power Point
- Excel
- Firefox
- Nero
- MiPC

Ze inpresio sortu dizu Ubuntu sistemak? Idatzi iruzkin bat artikuluaren amaieran.

Gustatu bazaizu eta zure etxeko ordenagailuan instalatu nahiko bazenu, ondoko helbideak lagungarri izango dituzu. Ez ahaztu Ubuntu euskaraz jarri dezakezula zure ordenagailuan!

Ubuntu 9.10 bertsiaren ezaugarri nagusiak:
http://ube.nireblog.com/post/2009/10/28/badator-ubuntu-910-karmic-koala

Ubuntu deskargatzeko:
http://www.ubuntu.com/getubuntu/download

Ubuntu 9.10 bertsioaren instalazioa pausuz-pausu (gazteleraz):
http://paraisolinux.com/instalar-ubuntu-9-10-paso-a-paso/
edo
http://gabuntu.wordpress.com/2009/11/03/tutorial-como-instalar-ubuntu-9-10-karmic-koala/

Eta zalantzarik izango bazenu, sistema eragile berria instalatzea ez da ahuntzaren gauerdiko eztula gero, galdetu irakasleari. Gustora lagunduko dizu sistema eragile berriarekin.

Sistema Eragilea

2010-01-10T09:25:00.000-08:00

Sistema eragilea (SE) ordenagailuak behar-beharrezkoa duen softwarea da, gure ordenagailuko programarik garrantzitsuena alegia. Ordenagailua pizten denean kargatzen da, automatikoki. SErik gabe ezingo genuke gure ordenagailuarekin lanik egin.

Bere egitekoen artean, badira batzuk automatikoki burutzen dituenak: teklatuaren bidez idazten duguna jaso, pantailan informazioa bistaratu, martxan jartzen ditugun programa ezberdinen exekuzioa kudeatu, etab. Beste egiteko batzuk erabiltzaileen esku uzten ditu: fitxategi eta karpetak kudeatzea, programak gehitu eta kentzea, periferikoak kontrolatzea, etab.

Gure egunerokoan erabiltzen ditugun aplikazio edo programak SE jakin baterako prestatuak egon ohi dira. Beraz, SE bat aukeratzeak berarekin erabili ditzakegun programak mugatzen ditu.

Gaur egun gehien erabiltzen diren SEk hauexek dira:

Windows

Microsoft etxearen Windows SE da gaur egun gehien erabiltzen dena. 2008ko datuek diotenez, erabiltzaileen %90ak Windows SE dauka. Gehienek XP bertsioa erabiltzen dute, nahiz eta berriagoa den Windows 7 arrakasta handia izaten ari den.

Linux

Gero eta ezagunagoa da gure artean Linux SE. Hasiera batean erabiltzaile arruntarentzako nahikoa korapilatsuak izanagatik, azken aldian asko erraztu da haien erabilera, batez ere Ubuntu sistema agertu zenetik. Eguneroko laneratako behar ditugun tresna guztiak dakartza berarekin, eta oso sistema egonkorra da. Zer esanik ez birusei dagokienean. Oso birus gutxik erasotzen diete Linux sistemei.

MAC OSX

Apple etxearen MAC OS izeneko SEak beti izan dira berritzaileak eta estetikoki oso zainduak. Jarraitzaile fidelak ditu.

Baina, SE berri bat instalatzerako orduan, zein aukeratu? Horixe da ondoko artikuluak aztertzen duena: Windows, Linux eta MAC OSX. Arretaz irakurri.

Ondoren, testu dokumentu berri bat zabaldu eta erantzun bertan honako galderak:

Zer ezaugarri ditu sistema eragile bakoitzak bere alde? Eta kontra?
MAC OSX edozein ordenagailutan instalatu dezakegu? Eta Linux?
Birusen erasoen aurrean, zein da sistemarik ahulena?
SE batzuk libreak dira eta besteak ez. Azaldu labur sistema librea izateak zer esan nahi duen, eta zehaztu Windows, MAC OSX eta Linux libreak diren ala ez.
SEak doakoak dira? Azaldu nola eskuratu dezagun bakoitza.
Instalatu ote ditzakegu SE bat baino gehiago ordenagailu bakar batean? Nola?
Bilatu Interneten honako SE hauen prezioa:

Windows 7 Home Premium
Ubuntu 9.10
Mac OS X 10.5

Betiko moduan, erantzunak posta bidez bidali.

Ordenagailuen historia

2009-11-05T03:19:00.000-08:00

Gaur egun ezagutzen ditugun ordenagailuak ez ziren bat-batean asmatu. Horren aurretik gizakiak tramankulu edo makina ugari asmatu ditu. Esan dezakegu, gaur egungo ordenagailua asmakuntza guzti horien ondorioa dela.

Ondoko bideoak oso ondo erakusten du ordenagailuaren bilakaera zein izan den. Kalkulurako tramankulu oinarrizkoa izatetik gaur egungo makina sofitikatua izatera nola iritsi den.

Hartu tarte bat eta ikusi bideoa, merezi du eta.

Ordenagailuen arkitektura

2009-11-04T03:01:00.000-08:00

Ordenagailuko elementuen antolaketa, funtzionamendua eta diseinuaz arduratzen den arloari deitzen zaio ordenagailuen arkitektura. Ordenagailuko elementuak bi multzo handitan banatzen dira:

--> Hardwarea: Ordenagailuaren alderdi fisikoa. Zirkuitu integratuak, kableak, diskoak, monitoreak, inprimagailuak, etab.

--> Softwarea: Ordenagailuarekin komunikatzea eta lan egitea ahalbidetzen duten programak. Hauek ere, bi multzo handitan banatu daitezke:

Gai honetan ordenagailuaren hardwareaz arduratuko gara: elementurik garrantzitsuenak zeintzuk diren aztertzeaz gain, beraien ezaugarriak eta elkarrekin nola konektatzen diren ikusiko dugu. Horretarako, 2-3 laguneko taldeak osatuko ditugu eta bakoitzak hardwarearen atal bat landuko du.

Hona landu beharreko gaiak zeintzuk diren:

1. Informazio digitala

2. Biltegiratze unitateak

3. Ordenagailua barrutik

4. Periferikoak

Taldeak osatu eta gaia aukeratu ondoren, lana burutzeko ondoko pausoak jarraitu behar dituzue:

1. Proiektua gauzatzeko Gantt diagrama burutu

2. Informazioa bildu

3. Bildutakoa irakurri, aztertu eta interesgarria den hura atera.

4. Txostena idatzi Word dokumentu batean.

5. Gaia klasean azaltzeko aurkezpena prestatu

6. Klasean aurkeztu eta txostena irakasleari/ikasleei banatu

Non lortu dezakegu gaiari buruzko informazioa?

Arakatu sarea:

wikipedia

elebila euskarazko edukien bilatzailea

google bilatzaile orokorra

Irakasleak banatutako apunteak

Gaiari buruzko blogak, aldizkariak, bideoak...

Datak eta epeak klasean zehaztuko ditugu.

ekin ba!

RSS teknologia

2009-09-23T23:44:00.000-07:00

Eguneroko errutina: Ordenagailua piztu eta Firefox nabigatzailea zabaldu. Lehenbizi Informatika irakasgaiko bloga bisitatu behar dugu, ea berririk ba ote den. Segidan, badaezpada, klasekideen blogei begiratu azkar bat. Norbaitek publikatu ote du zerbait? Bukatzeko, gure gustoko blog zerrenda begiratu gabe nola utzi ba? Azkenean, batetik bestera ordua pasa zaigu.

Gaur egun, Interneteko erabiltzaileok blog ugari irakurtzen ditugu. Badira ehunetik gora jarraitzen dituztenak ere. Baina nola moldatzen dira guztiak irakurtzeko?

RSS teknologia erabiltzen dute.

Zer da RSS?

RSS harpidetza sistema bat da, blog batean artikulu berri bat argitaratzen den bakoitzean artikulu hori zuri bidaltzeaz arduratzen dena. Horrela ez daukazu blog guztiak banan-bana irakurtzen ibili beharrik.

Nola erabili RSS?

Oso erraza da, RSS irakurgailu batean izena ematea besterik ez dugu egin behar. Guk, Google Reader erabiliko dugu, Google-en irakurgailua. Dagoeneko Google-eko kontu bat badaukagunez (GMAIL, Blogger), bera erabiliko dugu gure blogetako harpidetzak kudeatzeko.

Nola erabili Google Reader?

Jo helbide honetara: http://www.google.com/reader
Zure Google kontuko erabiltzaile izena eta pasahitza idatzi bertan.
Listo! Jario edo harpidetzak gehitzeko moduan gara.

Hona, Google Reader tresnari buruzko tutorial bikaina euskaraz:

Google Reader euskaraz

View more documents from euskaljakintza.

Interneten topatu ditzakegun egunkari ia guztiek RSS harpidetza sistema darabilte, beraz, blogak jarraitzeaz gain egunkarietako azken artikuluak irakurri ahal izateko ere primerako tresna da.

Zer egin behar dugu Google Reader-en kontua sortu ondoren?

Bada, gehitu zuen kontuan gutxienez 10 harpidetza edo jario. Gai ezberdinei buruzko blogak gehitu: informatika, musika, kirola, zinema... baita egunkariak ere. Segidan, antolatu harpidetzak karpetatan.

Amaitzean, idatzi hemen mezu bat.

Erabili Firefox!

2009-09-23T07:27:00.000-07:00

Gero eta jende gehiagok erabiltzen du Firefox programa Interneten nabigatzeko. Eskolako informatika gelan ere instalatu dugu jada, eta hemendik aurrera bera erabiliko dugu sarean gabiltzanean. Zergatik? Arrazoi mordoa ditugu horretarako, hona hemen batzuk:

Software librea dugu eta euskaraz dago gainera.
Azkarra eta segurua da.
Gehigarri edo plugin interesgarri ugari ditu: xuxen, euskalbar, downloadhelper...

Eta beste arrazoi asko ere aipatu genitzake, baina ez dugu denborarik galduko horretan. Oraindik instalatu ez baduzu, oraintxe duzu horretarako aukera egokia: egin klik hemen.

Behin instalatuta, pluginak gehituko dizkiogu. Pluginak nabigatzailearen osagarriak dira, eta hauen bitartez, bere zerbitzuak eta erabilgarritasuna ikaragarri handitzen da. Hasteko, honako bi pluginak gehituko ditugu:

euskalbar : hiztegi mordoa izango dugu eskura nabigatzailearen barran: euskara-gaztelania, euskara-ingelesa... baita sinonimo, esaera zahar eta beste hainbat hiztegi ere. Ezinbestekoa.
xuxen : Euskarazko zuzentzaile ortografikoa erabiltzeko aukera nabigatzailean idazten dugun bakoitzean: posta elektronikoko mezuak, blogak, wikiak, sare-sozialak...

Gehitu ostean proba egin. Interesgarriak iruditzen zaizkizu? Topatu zeure gustuko beste gehigarriren bat.

Sortu zeure bloga

2009-09-10T00:06:00.000-07:00

Kaixo ikasleok!

Informatika irakasgaia jarraitzeko blog hauxe sortu berri dut. Erraza benetan! Orain zuen txanda da, bakoitzak sortu dezala berea!

Nola, baina?

Aukerak asko izan arren, guk Google-en Blogger zerbitzua erabiliko dugu bloga sortzeko. Jarraitu ondoko pausoak:

Nabigatzailea zabaldu eta joan www.blogger.com helbidera.
Dagoeneko Google kontua badugunez, erabiltzaile izena idatzi eta sakatu Sartu botoia.
Blogaren izenburua eta helbidea aukeratu.
Blogari eman nahi diogun itxura zehaztu.
Eta kitto! Sortu dugu gure bloga.

Idatzi aurkezpen gisa mezu bat blog berrian eta segidan erantzun mezu honi, sortu berrri duzuen blogaren helbidea emanez.

ekin ba!